Wat je kunt doen als je kind ontploft en jij ook bijna
Je komt moe thuis en de keuken is een slagveld. De kinderen vliegen elkaar in de haren. Jij zit zelf ook al op randje kookpunt. En toch ben jij (als volwassene) op dat moment de enige die de cirkel kan doorbreken.
Wat er in het brein van je kind gebeurt
Het brein van een kind is nog lang niet af. De prefrontale cortex (we noemen haar hier Penny), het deel dat zorgt voor logica en zelfbeheersing, is pas rond het vijfentwintigste levensjaar volledig volgroeid. Tot die tijd halen kinderen vaak de meest bijzondere acties uit. En vanaf de pubertijd ook nog aangejaagd door hormonen. Tot die tijd geldt: als emoties hoog oplopen, neemt het emotionele deel het stuur over. De verbinding met het verstandige deel valt dan gewoon even weg.
Je kind kán op dat moment niet meer luisteren. Niet omdat het lastig doet. Penny (prefrontale cortex)staat even in de vliegtuigstand en alle redelijkheid is tijdelijk offline. Misschien heb je deze wel eens voorbij zien komen: ”Your kid is not giving you a hard time, your kid is having a hard time.”
Praten heeft op het hoogtepunt van de storm geen zin. Wacht tot de rust terugkeert. Pas dan is de Penny weer online (lees onderaan meer over Penny en haar buddy’s).
Wat je op zo’n moment kunt doen
Eerst rust, dan regels. Jouw kalmte geeft het zenuwstelsel van je kind het signaal dat het veilig is. Makkelijker gezegd dan gedaan als je zelf ook op bent. Als het kan kies je gewoon eerst even zelf voor drie rondjes 4-in-6-uit ademen voordat je het strijdveld weer opstapt.
“In dit huis gooien we niet met spullen” werkt beter dan een uitgebreide uitleg waarom iets niet mag. Het is een feit, geen oordeel. Vermijd dus woorden als “doe niet zo kinderachtig.” of ”ben je gek geworden ofzo?” Dat leert een kind dat de emotie zelf fout is. Terwijl het gewoon een brein heeft dat bepaalde dingen nog niet kan. Iets kan wel een logische consequentie hebben. Niet als straf maar als een logisch gevolg. ”Iets op de grond gegooid toen je boos was? Wat heb je nodig om het weer even op te ruimen?”’
En soms ben je zelf te ver heen om de rustbewaker te zijn. Dat mag. “Ik word nu even te boos, ik ga even in de andere kamer afkoelen, daarna kunnen we het verder oplossen.” Één zin, grote les. Je laat precies zien hoe je je eigen brandjes blust.
Penny en andere ‘brein-buddy’s’ ga je hier binnenkort steeds vaker terug zien komen. Ze helpen ouders en kinderen gemakkelijk begrijpen wat er in hun hersenen en met hun emoties gebeurd. (ken je de film Elemental?) En als je weet hoe het werkt kun je het ook veranderen als dat nodig is.
Lees ook
- De ‘Nee-Vibe’ doorbreken Want van teveel ‘nee’s’ op een dag wordt niemand vrolijk.
- Twee zinnen tegen eindeloos aandringen ” Ah, pleaseeeee…”
- Waarom je kind ontploft na een schooldag Begrijp wanneer je die ‘Eerste Hulp’ modus het hardst nodig hebt.
Terug naar Grip op opvoeding