Als alles volloopt met AI, wordt echt dan juist waardevoller?
Ik gebruik AI veel. Voor mijn werk, om dingen uit te zoeken, samen te vatten, reminders voor taken, om te sparren en ook bij Parent Platform. Hoe meer ik ermee werk, hoe vaker de ‘maniertjes’ van de AI waar ik op dat moment mee werk, beginnen op te vallen.
Veel nette tussenkopjes in de tekst, rijtjes van drie, voorbeelden die eigenlijk al duidelijk genoeg waren en daarna nog even worden uitgelegd. En de teksten zijn vaak vrij netjes en algemeen. Een beetje alsof alles een brochure is.
Het valt zoveel op dat hier ook expliciet onderzoek naar wordt gedaan. In een onderzoek uit 2025 kregen vijf mensen die veel met ChatGPT werkten 300 Engelstalige teksten te zien. Samen beoordeelden ze 299 van de 300 teksten goed als menselijk of door AI geschreven. Ze letten op woorden, maar ook op formaliteit, originaliteit en de manier waarop een tekst was opgebouwd.
Als alles een beetje hetzelfde gaat klinken
We schrijven met z’n allen een hoop teksten. Voor werk en privé. Daar gaat/ging best behoorlijk wat tijd in zitten. En tijd, inspiratie en energie spelen ook nog mee in hoelang je met een tekst bezig bent. Zo’n taalmodel (LLM) als ChatGPT, Gemini, Claude, enz. kan dan hartstikke handig zijn. En als je maar de juiste input geeft heb je binnen een paar seconden een nieuwsbrief, of tekst voor je website, email, LinkedIn-posts, huiswerk of nieuwsartikel.
Alleen komt daar in de veel gevallen een nette, algemene tekst uit. Een taalmodel herkent patronen in enorme hoeveelheden bestanden met onze taal. Dat hakt de AI in stukjes en gebruikt die stukjes om het meest logische volgende woord te voorstellen. Het kan daarmee razendsnel teksten (en tegenwoordig ook video en audio) maken, maar die output draagt ook de patronen van het model zelf. Het AI-model heeft een soort voorbeeld waarin het teksten opbouwt.
Nu zijn we met steeds meer mensen teksten aan het maken met AI. En met steeds meer mensen lezen we ook deze meer standaard AI-teksten. Dat zorgt inmiddels al voor een effect op hoe wij praten. Onderzoekers van onder andere het Max Planck Institute for Human Development vonden aanwijzingen dat woorden waar ChatGPT een sterke voorkeur voor heeft, sinds de komst van ChatGPT ook vaker voorkomen in menselijke spraak. Het effect werd zelfs gevonden in spontane podcastgesprekken. De onderzoekers spreken over een mogelijke feedbacklus tussen mens en machine. Ik hoor bijvoorbeeld zelf steeds meer mensen zeggen: Dat is niet …., dat is …
Tegelijkertijd vullen we het internet met teksten, beelden en andere content die met AI zijn gemaakt. Een deel van de informatie waarop toekomstige modellen voortbouwen, zal daardoor zelf weer met AI zijn geproduceerd. Er wordt al gekeken naar de gevolgen van deze informatiekringloop.
Een heel vriendelijke sparringpartner
Ook tijdens een gesprek met AI merk ik iets waar ik steeds alerter op word. Als ik AI vraag kritisch mee te denken en vervolgens aangeef dat ik het voorstel geen goed idee vind, reageert AI bijna altijd begripvol, soms met excuses, en beweegt vervolgens met me mee. Zelfs als je in je instructies nadrukkelijk om een kritische houding vraagt, blijft AI in de basis getraind om behulpzaam te zijn. Dit verschijnsel heet AI-sycophancy. De neiging van AI om je gelijk te geven en zich aan jouw mening aan te passen, zelfs wanneer je ernaast zit.
Kan best prettig werken als je zelf al heel duidelijk hebt waar je heen wilt met je tekst of actie, maar voor goed denkwerk heb je soms juist een beetje tegengas nodig.
Daarom gebruik ik AI graag om te brainstormen, informatie uit te zoeken of een idee van verschillende kanten te bekijken, concepten te schrijven maar probeer ik er bewust tegenvragen bij te stellen. Wat klopt er niet aan mijn redenering? Welke informatie spreekt mij tegen? Wat zie ik over het hoofd? En ik laat nog steeds graag ‘gewoon mensen’ meelezen.
Je gaat het zelfs in muziek horen
Thuis maken we muziek en treden we op met onze band. Ik was daarom ook nieuwsgierig naar wat AI-muziek op dit gebied kan. In het behoorlijk indrukwekkend dat je een paar aanwijzingen geeft en er een compleet nummer verschijnt. Maar op als je wat verder kijkt ga je ook de vreemde oplossingen herkennen. Soms probeert de AI een tekst, akkoordenschema of andere opdracht koste wat kost passend te krijgen en komt er iets uit wat een muzikant waarschijnlijk anders had opgelost.
Als brainstormgereedschap vind ik dat juist super leuk. Er kan een idee uit komen waarmee je zelf weer verdergaat. Ideaal om je creatieve proces op deze manier weer een slinger te geven.
Een volledig AI gegenereerd nummer blijft voor mij toch iets anders dan echt muzikanten die samen muziek staan te maken. Datzelfde verschil kennen we buiten AI allang. Sommige overleggen kunnen prima via Teams. Een moeilijk of persoonlijk gesprek voeren veel mensen liever tegenover elkaar. Muziek uit een speaker kan geweldig klinken en toch doet een live band iets anders met een ruimte.
Wordt echt straks juist waardevoller?
Ik vraag me daarom af of we de komende jaren een tegenbeweging gaan zien. Als iedereen binnen enkele seconden een nette tekst, mooie afbeelding, stem, video of muziek kan produceren, wordt het misschien interessanter om te weten waar werkelijk een mens achter zit.
Zelfs Adam Mosseri, de CEO van Instagram, voorspelt dat authenticiteit steeds schaarser en daardoor waardevoller wordt. Sociale media raken overspoeld met AI-video’s en beelden die steeds moeilijker van echt te onderscheiden zijn. Misschien gaan we daardoor over een paar jaar heel anders naar Instagram, TikTok en YouTube kijken. Minder eindeloos scrollen door perfecte plaatjes en filmpjes, meer behoefte aan echte mensen, kleinere communities en content waarvan we weten wie erachter zit. Of die omslag er echt komt, moeten we nog zien. Maar de eerste signalen zijn er al.
Voor mij wordt de vraag daardoor steeds vaker, op welke manier wil ik met AI samenwerken? Soms kan AI werk van mij volledig overnemen. Voor brainstormen, zoeken, samenvatten en ordenen vind ik het vaak ontzettend handig. Bij andere dingen wil ik zelf blijven nadenken, schrijven, maken of met mensen praten om echt te horen hoe het zit.
Voor kinderen die opgroeien met AI wordt die vraag waarschijnlijk nog veel groter. Zij krijgen technologie tot hun beschikking die steeds meer vóór ze kan doen. Dan wordt het interessant wat we ze zelf willen laten oefenen, ervaren en ontdekken.
Dat is ook een van de vragen die terugkomt in het handboek Opgroeien in een digitale wereld waar ik momenteel aan werk. Heb je vragen en interessante ervaringen met dit thema en wil je die met me delen? Ik ga graag met je in gesprek.
Lees ook
Terug naar Tech-wise & AI