Ingrediënten scannen: wat je liever niet op jezelf of je kind smeert

Een ingrediëntenlijst op een shampoo of douchegel telt soms twintig regels of meer. Niemand leest die. En dat weten fabrikanten ook. Toch zijn er een handvol stoffen die de moeite waard zijn om te herkennen, zeker in producten die je dagelijks op jezelf of je kinderen smeert.

Hoe lees je een ingrediëntenlijst

Ingrediënten staan op volgorde van hoeveelheid. Wat bovenaan staat zit er het meest in, wat onderaan staat in kleinere concentraties. Water staat bij de meeste crèmes, gels, shampoos maar ook wasmiddel, enz. op de eerste plek. Dat is niet per se slecht, maar het verklaart wel waarom je soms een lange lijst met toevoegingen ziet: water bederft, dus er zijn conserveringsmiddelen nodig.

De stoffen die je het best kunt vermijden

Parabenen zijn conserveermiddelen die voorkomen dat producten met water bederven. Op een etiket herken je ze aan namen die eindigen op paraben: methylparaben, ethylparaben, propylparaben, butylparaben. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat parabenen oestrogeen nabootsen en de hormoonhuishouding kunnen beïnvloeden. Onderzoekers adviseren om blootstelling zo veel mogelijk te beperken, zeker bij kinderen. Sommige parabenen zijn in de EU al verboden.

Sodium Lauryl Sulfate, afgekort SLS, is het schuimmiddel in shampoo, douchegel en tandpasta. Het schuimt goed maar tast de beschermende huidbarrière aan. Bij een concentratie van 1 procent, wat niet ongewoon is in gewone producten, kan al huidirritatie ontstaan. In laboratoriumonderzoek wordt SLS zelfs gebruikt om de huid bewust te beschadigen om daarna te testen hoe goed herstelcrèmes werken. Zijn broertje SLES is een stuk milder en minder problematisch.

Parfum of fragrance op een etiket klinkt onschuldig maar is een verzamelnaam. Fabrikanten hoeven de afzonderlijke stoffen achter parfum niet te vermelden omdat het als bedrijfsgeheim wordt beschermd. Dat betekent dat je niet weet wat je op je huid smeert. Parfumstoffen zijn de meest voorkomende oorzaak van contactallergieën bij cosmetica.

Phenoxyethanol is een conserveermiddel dat vaak wordt gebruikt in producten die als parabeenvrij worden verkocht. In 2008 waarschuwde de FDA voor een specifieke tepelcrème met dit ingrediënt, omdat het bij zuigelingen klachten gaf. Frankrijk adviseerde daarna om het niet te gebruiken op de luierzone bij kinderen onder 3 jaar. In de EU is het nog toegestaan tot 1%, maar er is discussie over hoe wenselijk dat is bij dagelijks gebruik op een gevoelige babyhuid. Kijk daarom altijd even naar het etiket.

Wat je er praktisch mee kunt

Je hoeft niet elk product weg te gooien. Een handige aanpak is om te beginnen bij de producten die het langst op de huid blijven zitten, zoals bodylotion, gezichtscrème en zonnebrand. Die tellen zwaarder dan producten die je direct afspoelt zoals shampoo of douchegel.

Voor kinderen en baby’s loont het om extra kritisch te zijn. Hun huid is dunner en neemt stoffen sneller op. Kies bij voorkeur producten met een korte ingrediëntenlijst. Hoe minder stoffen erin zitten, hoe kleiner de kans op een problematisch ingrediënt.

Een gratis hulpmiddel: de app van het Environmental Working Group, EWG Skin Deep. Die laat je producten scannen en geeft per ingrediënt een risicoscore op basis van bestaand onderzoek. Niet perfect, maar een snelle manier om een indruk te krijgen van wat er in een product zit.

Voorbeelden waar je Phenoxyethanol (of vergelijkbare stoffen) tegenkomt

  • Zwitsal billendoekjes / bodylotion
  • Veel standaard babydoekjes (Pampers, huismerken)
  • Sudocrem (bevat andere discutabele stoffen zoals parfum en BHA)

Alternatieven (simpeler samengesteld)

  • Attitude Baby (wipes / crème)
  • Petit & Jolie billencrème
  • Weleda Calendula Billenbalsem (parfumvrije variant)

Lees ook

Terug naar Low toxic leven