De ideale bedtijd bestaat echt
Je gaat naar bed als de dag erop zit. Logisch. Maar onderzoek onder ruim 88.000 volwassenen laat zien dat het tijdstip waarop je het licht uitdoet meer doet met je lichaam dan je denkt.
Je lichaam heeft een voorkeurstijd
Je circadiaanse ritme is je interne 24-uursklok. Die klok stuurt niet alleen je slaap, maar ook je bloeddruk, hartslag en hormoonhuishouding. Uit dat grootschalige onderzoek kwam één periode naar voren als biologisch het gunstigst: tussen 22:00 en 23:00 uur. Wie structureel later gaat slapen scoorde slechter op alle markers die de onderzoekers hebben gemeten. Maar wat minder mensen weten: te vroeg naar bed gaan deed dat ook. Het gaat dus niet om zo vroeg mogelijk weg zijn, maar om dat venster.
Waarom dat venster werkt
Je biologische klok wordt in de basis gereset door licht, vooral ochtendlicht. Wie laat gaat slapen, krijgt de volgende ochtend vaak minder van dat licht mee, waardoor de klok langzaam verschuift. Dat venster van 22:00 tot 23:00 is dan ook geen willekeurig getal, het is het tijdstip waarop de meeste mensen van nature in hun lichtpatroon de overgang naar herstel maken. In de winter lost dat niet automatisch op omdat het eerder donker wordt. De klok kijkt naar het patroon over de hele dag, niet alleen naar de zonsondergang. Jammer, want dat had een mooi excuus kunnen zijn.
Regelmaat weegt zwaarder dan de exacte minuut. Een vaste bedtijd binnen dat venster traint je biologische klok en zorgt dat je lichaam die herstelcyclus elke nacht op hetzelfde moment kan starten. Het venster bepaalt de richting, de regelmaat maakt het effectief. Als het om dit soort processen gaat houdt een lichaam toch het meest van voorspelbaarheid.
Wat er tijdens die eerste uren gebeurt
De meest herstellende slaapfase, de zogeheten slow-wave slaap, vindt voornamelijk plaats in de eerste helft van de nacht. In die fase daalt je bloeddruk, vertraagt je hartslag en verwerken je hersenen de dag. Een nacht van zes uur die begint om 22:30 kan je lichaam meer herstel geven dan zeven uur die begint om 01:00. Uitslapen, kan wel heerlijk zijn, maar compenseert te laat slapen niet.
En als je van nature een avondmens bent?
Je chronotype, of je van nature vroeg of laat bent, is grotendeels genetisch bepaald. Maar de biologische voorkeur voor dat 22:00-venster geldt voor vrijwel iedereen. Avondmensen botsen vaker met dat venster, niet omdat ze anders in elkaar zitten, maar omdat de wereld nu eenmaal op ochtendmensen is ingericht. Of nou ja, Nederland in ieder geval.
Wat je morgen kunt proberen
De avond is voor veel ouders het enige moment zonder de vele mamaaaa’s of papaaa’s of driftbuien omdat je het drinken op de verkeerde manier in de beker hebt geschonken. Maar als je je anders wilt voelen overdag is dit het overwegen waard. Probeer bijv. een week (twee weken is beter): schermen weg om 20:30, lichten dimmen om 21:30, bed om 22:30. Gewoon als experiment om te ervaren of er iets verandert. Je hoeft het aan niemand te rapporteren. 😉 Geen oplossing voor alles, maar misschien een klein stukje van de puzzel om tijdens de ’tropenjaren’ met wat meer energie de dag door te komen.
Lees ook
Kennisitem: Hoeveel slaap heeft je kind nodig? Per leeftijd uitgelegd
Terug naar Voeding & leefstijl