Meditatie: ‘Fitness’ voor je brein en meer

Je hoort tegenwoordig overal over meditatie, en krijgt al snel het label ‘zweverig’. Maar vergeet de wierook en het urenlang stilzitten op een bergtop; zie het liever als een soort fitness voor je brein. Het is simpelweg een training waarbij je je aandacht verplaatst van alle drukte om je heen naar wat er binnenin je gebeurt. Door te focussen op bijvoorbeeld je ademhaling, leer je om in het ‘nu’ te zijn en niet bij alles wat in de komende minuten, uren, dagen nog allemaal moet. Je bent je gedachten aan het observeren zonder er direct iets van te vinden. Lees onderaan over de challenge die ik hierover voor je heb.

Je hersenen worden letterlijk anders

Het mooie is dat meditatie niet alleen tussen je oren zit; het verandert je hersenen fysiek. Dit noemen wetenschappers neuroplasticiteit. Het vermogen van je hersenen om te veranderen. Ook als je 80 bent. Onderzoekers van Harvard zagen na acht weken dagelijks mediteren al verbluffende resultaten op MRI-scans. De massa in het brein in de linker hippocampus, wat voor jou betekent dat je makkelijker leert en dingen beter kunt onthouden. Ook het gebied dat helpt bij concentratie en het verwerken van emoties (de posterior singularis anterior) werd dikker, waardoor je minder snel bent afgeleid.

Tegelijkertijd krimpt de amygdala, je ‘angstcentrum’. Dit is het deel van je brein dat zorgt voor stress, angst en agressie. Een kleinere amygdala betekent simpelweg dat je rustiger reageert op lastige situaties. Daarnaast stimuleert meditatie de aanmaak van BDNF, een soort groeihormoon voor je zenuwcellen, en helpt het je hersenen om meer compassie en zelfbewustzijn te ontwikkelen. Je traint jezelf dus letterlijk om kalmer en empathischer in het leven te staan. Maak je je minder druk = minder stress.

Voor ieder wat wils

Omdat iedereen anders is, zijn er verschillende vormen van meditatie. Als beginner is een geleide meditatie vaak fijn; je volgt dan gewoon de instructies van een stem. Heb je veel last van een malend hoofd? Dan kan een ontspanningsmeditatie of een bodyscan (waarbij je je hele lichaam langsgaat om spanning los te laten) helpen om alle takenlijstjes, sportafspraken, schoolverplichting even los te laten en weer in het hier en nu te komen.

Voor wie liever een doel voor ogen heeft, is er visualisatie, waarbij je een rustige plek of een positief gevoel voorstelt. En als je echt voor de diepe stilte wilt gaan, kun je kiezen voor transcendente meditatie, waarbij je in jezelf een woord of zin (een mantra) herhaalt. Het maakt eigenlijk niet uit wat je kiest, zolang het maar bij jou past.

Hoe begin je?

Het geheim van meditatie zit hem niet in hoe lang je het doet, maar hoe vaak. Zelfs vijf of tien minuten per dag is al pure winst voor je brein. Het werkt vaak het beste om een vast moment te kiezen, bijvoorbeeld meteen nadat je bent opgestaan. Veel mensen merken dat dit beter werkt voor hun focus dan een kop koffie.

Zoek een houding waarin je ontspannen bent maar wel alert blijft, zoals rechtop op een stoel of een kussen. Focus je op je ademhaling en merk simpelweg op hoe die gaat. En wees niet streng voor jezelf: je gedachten gaan gegarandeerd afdwalen naar je to-do lijstje of wat je vanavond gaat eten. Dat is niet erg en hoort erbij. De truc is om het op te merken en rustig weer terug te gaan naar je ademhaling. Zie het als een dagelijkse routine, net als tandenpoetsen; als je het volhoudt, zul je merken dat je overdag veel minder snel uitgeput bent en veel lekkerder in je vel zit.

Challenge!

En wil je het een beetje leuk maken dan kun je deze gratis challenge gaan doen. 6 weken dagelijks een vinkje. Ook ademhaling is erg onderbelicht als het gaat om het positieve effect dat dit heeft op het lichaam. Dus, vind je op de challenge download ook een subchallenge. Gericht op ademhaling. Hang em op een zichtbare plek. En het liefst op een plek waar de rest van de familie mee kan kijken en je kan motiveren om het vol te houden. Ik ben heel benieuw wat je er na een paar weken al van zult merken!

Tip (geen reclame) ik gebruik vaak de app van Insight Timer. Hierop zijn veel (gratis) meditaties te beluisteren.

Lees ook

Terug naar Voeding & leefstijl